Chúng tôi đến cảng hàng không Liên Khương (Thị trấn Liên Nghĩa, huyện Đức Trọng, Lâm Đồng) những ngày công trình nhà ga mới trị giá khoảng 280 tỷ đồng được Tổng công ty Cảng hàng không Miền Nam đầu tư xây dựng đang bước vào giai đoạn đầu khai thác sau ngày khánh thành 26/12/2009. Hiện lên trước mắt chúng tôi là một nhà ga mang phong cách kiến trúc hiện đại, đường băng rộng thẳng tắp sẵn sàng đón những chuyến bay quốc tế đầu tiên đến với Lâm Đồng, đến với cao nguyên…

Công trình mang tầm quốc tế

Với diện tích sàn xây dựng là 12.400 m2, gồm 1 trệt, 1 lầu, nhà ga mới cảng hàng không Liên Khương được trang bị đầy đủ các hệ thống thiết bị phục vụ khách hàng thuận lợi và hiện đại nhất. Theo quan sát của chúng tôi, nhà ga hành khách được bố trí trên hai cao trình tách biệt, phục vụ cả hành khách quốc tế và quốc nội. Ga quốc tế và quốc nội nằm về 2 cánh của nhà ga, được kết nối với nhau bởi sảnh chính lớn và thềm đón khách đi và đến.

Tầng trệt được bố trí phục vụ hành khách đến. Phía tay trái là ga đến quốc tế, phía tay phải là ga đến quốc nội. Giữa sảnh chính bố trí cầu thang phục vụ cho hành khách và người đi đón tiễn rất thuận lợi và đẹp mắt. Khu vực xử lý phân loại hành lý đi quốc tế và quốc nội được bố trí giữa tầng trệt nhà ga tiếp xúc với sân đậu máy bay, thuận tiện cho việc vận chuyển hành lý ra sân bay.

Các khu vực chức năng cũng được bố trí hợp lý đảm bảo các yêu cầu khai thác, an ninh và an toàn: khu vực xếp hàng cho khách kiểm tra thủ tục nhập cảnh bố trí ngay cửa vào nhà ga, tại đây khách có thể mua sắm tại các quầy dịch vụ nằm ngay bên cạnh. Sau khu vực kiểm tra hải quan, hành khách có thể gặp người thân và sử dụng các dịch vụ như đổi tiền, ăn uống, phương tiện đi lại, thông tin cần biết (khách sạn, du lịch…) trước khi rời sân bay.

Tương tự như tầng trệt, tầng lầu được bố trí cho hành khi đi quốc tế và quốc nội rất rộng rãi, thoáng mát. Hệ thống băng chuyền hành lý được xử lý xuống tầng trệt trước khi chuyển ra máy bay. Sảnh đi lại thênh thang dẫn tới khu vực làm thủ tục hải quan cùng hệ thống dịch vụ phục vụ khách hàng như khu vực phục vụ đồ ăn, giải khát, gian hàng miễn thuế…. Sau khi qua công đoạn soi chiếu, kiểm tra hành lý xách tay, khách sẽ vào khu vực phòng đợi thoải mái và tiện nghi trước khi ra máy bay.

Tại phòng đợi, chúng tôi được nhìn ra hệ thống đường hạ cất cánh đang được xây mới. Một cán bộ của Tổng công ty Cảng hàng không Miền Nam giới thiệu cho chúng tôi những thông số quan trọng như kích thước đường hạ cất cánh là 3250 x 45m, lề đường rộng 7,5 m mỗi bên, dải hãm phanh hai đầu kích thước 100x60m, sân quay đầu với chiều rộng 72,2m, chiều dài trung bình 141m. Đường lăn của cảng cũng đang thi công với 3 đường lăn đầu đông. Khu vực sân đỗ máy bay đã được hoàn tất với kích thước 239x 132 m, đáp ứng 2 vị trí đỗ cho máy bay A321 và 3 máy bay Fofket 70. Khi đưa vào sử dụng, cảng hàng không Liên Khương sẽ đáp ứng khai thác được các loại máy bay hàng không dân dụng tầm trung như B767, A320, A321. Cảng cũng đạt tiêu chuẩn sân bay dân dụng cấp 4D (theo quy định của ICAO) và sân bay quân sự cấp II.

Đón 1,5 – 2 triệu hành khách mỗi năm

Cảng hàng không Liên Khương đặc biệt ở chỗ đây là cảng hàng không nội địa có hoạt động bay quốc tế dùng chung cho dân sự và quân sự. Các chuyên gia đều nhận định, cảng hàng không này có vai trò đặc biệt quan trọng trong sự phát triển kinh tế, xã hội và an ninh quốc phòng của khu vực cao nguyên Nam Trung Bộ. Cách thành phố Đà Lạt 30m về phía nam, cách trung tâm thị trấn Liên Nghĩa 4 km về phía bắc, cảng hàng không Liên Khương có vị trí rất thuận lợi, là cầu nối để du khách dễ dàng đến với các tỉnh lân cận khi phía bắc cảng là quốc lộ 27 đi Đắc Lắc và TP Ban Mê Thuật, phía đông là quốc lộ 20 đi thành phố Đà Lạt về phía bắc, đi Phan Rang ở phía Đông Nam. Bên cạnh đó, cảng hàng không Liên Khương có vị trí khá trung tâm khi khoảng cách giữa cảng với các cảng hàng không khác tương đối đều: Liên Khương – Tân Sơn Nhất: 275 km, Liên Khương Ban Mê Thuật: 92 km, Liên Khương- Đà Nẵng 457 km, Liên Khương – Hà Nội: 1060 km.

Trong quy hoạch phát triển tổng thể, TP Đà Lạt là một trong những đô thị phát triển với các chức năng du lịch, nghĩ dưỡng, là trung tâm đào tạo nghiên cứu khoa học kỹ thuật của tỉnh và vùng phía Nam, là trung tâm văn hóa giao lưu kinh tế và tỉnh lị của Lâm Đồng. Đây cũng được quy hoạch là trung tâm huấn luyện thể thao quốc giao, trung tâm rau – hoa quốc gia, trung tâm hội nghị hội thảo quốc gia…

Với việc đầu tư nâng cấp, cải tạo và xây mới, chắc chắn, cảng hàng không Liên Khương sẽ khẳng định mình trên thị trường vận chuyển hàng không với mức tăng trưởng sản lượng vận chuyển hàng năm dự báo sẽ tăng đột biến. Cảng hàng không Liên Khương đi vào sử dụng sẽ đáp ứng khả năng khai thác, vận chuyển lượng khách 1,5 – 2 triệu người/năm. Dự báo đến năm 2020, nhà ga hành khách – cảng hàng không Liên Khương sẽ đáp ứng 580 hành khách quốc nội và 250 khách quốc tế giờ cao điểm.

Hành trình thành cảng hàng không quốc tế

Cảng hàng không Liên Khương được xây dựng năm 1933 với đường hạ cất cánh bằng đất dài 700, đến năm 1945 quân đội viễn chinh Nhật sửa lại để phục vụ cho mục đích quân sự. Năm 1956 – 1960 Mỹ tu sửa hoàn chỉnh hơn với những cơ sở hạ tầng cơ bản, công suất khoảng 50.000 khách/năm và 100 hành khách giờ cao điểm. Từ năm 1975-1980, cảng hàng không Liên Khương được quân đội tiếp quản và điều hành. Năm 1981-1985, cảng triển khai hoạt động vận chuyển khách từ TPHCM đi Đà Lạt với tần suất 1 chuyến/tuần, sau đó vì lượng khách ít nên tạm dừng bay. Đến năm 1992, cảng mới thực sự đi vào hoạt động vận tải hàng không. Dù khó khăn nhưng cảng vẫn đón nhận lượng hành khách tăng trung bình 76%/năm, sản lượng hàng hóa trung bình 160 %/năm. Năm 1996 - 1998, sân bay được đầu tư kéo dài thêm đường hạ cất cánh, nâng cấp hệ thống lưới điện, mở rộng phòng cách ly nhà ga để đáp ứng nhu cầu khách bay  ngày một tăng. Năm 2006, Bộ Giao thông vận tải phê duyệt tổng thể cảng hàng không Liên Khương là sân bay dùng chung giữa dân sự và quân sự và là cảng hàng không nội địa có hoạt động bay quốc tế.

Khả Hân